Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) đang đối mặt với những thách thức nghiêm trọng do tình hình hạn hán và xâm nhập mặn ngày càng diễn biến phức tạp. Sự biến đổi khí hậu toàn cầu, cùng với các hoạt động khai thác tài nguyên nước không bền vững, đã làm gia tăng nguy cơ thiếu nước ngọt cho sản xuất nông nghiệp, đặc biệt là trồng trọt. Mực nước sông Mekong xuống thấp kỷ lục, làm cho nước mặn xâm nhập sâu vào nội đồng, gây ảnh hưởng lớn đến năng suất và chất lượng cây trồng. Các tỉnh ven biển như Bến Tre, Trà Vinh, Sóc Trăng, và Kiên Giang đang chịu ảnh hưởng nặng nề nhất.
Trước tình hình cấp bách này, Cục Trồng trọt đã chủ động vào cuộc, đóng vai trò then chốt trong việc định hướng sản xuất trồng trọt, nhằm giảm thiểu thiệt hại cho bà con nông dân. Cục đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, hướng dẫn kỹ thuật, và tổ chức các hội thảo, tập huấn để nâng cao nhận thức và năng lực ứng phó cho cán bộ và người dân địa phương. Đặc biệt, Cục Trồng trọt đã phối hợp chặt chẽ với các địa phương để xây dựng các kịch bản ứng phó cụ thể, phù hợp với điều kiện từng vùng, từng loại cây trồng. Cục cũng tăng cường công tác dự báo, cảnh báo sớm về tình hình hạn mặn, giúp bà con chủ động phòng tránh.
.png)
Trong bối cảnh hạn mặn, Cục Trồng trọt đặc biệt chú trọng đến việc chỉ đạo sản xuất lúa, cây trồng chủ lực của vùng ĐBSCL. Các giải pháp và khuyến cáo cụ thể bao gồm:
Cây ăn quả là một trong những đối tượng chịu ảnh hưởng nặng nề của hạn mặn. Để bảo vệ vườn cây, Cục Trồng trọt khuyến cáo các biện pháp sau:
Ngoài các giải pháp cụ thể cho lúa và cây ăn quả, Cục Trồng trọt cũng chú trọng đến các biện pháp hỗ trợ khác, bao gồm:
Các địa phương đóng vai trò quan trọng trong việc triển khai các chỉ đạo của Cục Trồng trọt. Việc rà soát, đánh giá thực trạng và xây dựng kế hoạch ứng phó cụ thể, phù hợp với điều kiện từng vùng là vô cùng cần thiết. Các kế hoạch này cần xác định rõ các vùng trọng điểm bị ảnh hưởng, các giải pháp ưu tiên, và nguồn lực cần thiết để thực hiện.
Để chủ động ứng phó với hạn mặn, các địa phương cần tập trung đầu tư nâng cấp và mở rộng hệ thống tưới tiêu, đảm bảo cung cấp đủ nước cho sản xuất. Đồng thời, cần khuyến khích và hỗ trợ người dân xây dựng các công trình trữ nước ngọt, như ao, hồ, bể chứa, để sử dụng trong mùa khô.
.png)
Ứng phó với biến đổi khí hậu không chỉ là giải pháp tạm thời mà còn là quá trình chuyển đổi lâu dài. Cần khuyến khích bà con nông dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, mùa vụ, lựa chọn các loại cây trồng có khả năng chịu hạn mặn tốt, giá trị kinh tế cao, phù hợp với điều kiện sinh thái của từng vùng. Ví dụ, có thể chuyển đổi sang trồng các loại rau màu, cây ăn quả đặc sản, hoặc nuôi trồng thủy sản.
Khoa học kỹ thuật đóng vai trò then chốt trong việc nâng cao năng lực ứng phó với biến đổi khí hậu. Cần đẩy mạnh ứng dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, như sử dụng giống mới chịu mặn, áp dụng các kỹ thuật canh tác tiên tiến, sử dụng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật hợp lý, và ứng dụng công nghệ tưới tiết kiệm nước. Điều này không chỉ giúp giảm thiểu thiệt hại do hạn mặn mà còn góp phần nâng cao năng suất, chất lượng và hiệu quả sản xuất, hướng đến một nền nông nghiệp bền vững.